Mac vol vlak voor de demo? De triage van 20 minuten voor founders die ruimte nodig hebben
Het is 8:50 uur. Om 9:00 uur begint je demo voor de investeerders. Xcode bouwt niet meer, Docker start niet op en macOS blijft melden dat je schijf bijna vol is. Je hebt geen tijd om uit te zoeken wat “Systeemgegevens” eigenlijk betekent. Je hebt nu 40 GB nodig, zonder iets te wissen waar je later spijt van krijgt.
Kort antwoord
Om ruimte vrij te maken op een Mac begin je bij de grootste en veiligste posten. Open Systeminstellingen → Algemeen → Opslag en verwijder alles wat zich laat herbouwen: ontwikkelcaches (Xcode, Docker, Homebrew, npm), AI-modellen die je niet meer gebruikt en oude lokale Time Machine-snapshots. Herbouwbare data kun je zonder risico verwijderen. Je documenten en de broncode van je projecten hoef je nooit aan te raken.
Deze gids is het runbook dat ik elke founder zou meegeven: gesorteerd op teruggewonnen ruimte per minuut, met de exacte commando’s en de risico’s per stap.
Waarom de Mac van een founder anders volloopt
Bij een gemiddelde gebruiker loopt de schijf vol met foto’s en downloads. Bij een founder loopt hij vol met herbouwbaar machinepark: build-artefacten, containerimages, pakketcaches, simulator-runtimes en steeds vaker lokale AI-modellen van elk meerdere gigabytes.
Dat is goed nieuws. Wat herbouwbaar is, kun je verwijderen en laten opnieuw opbouwen, en de prijs is een tragere volgende build of een nieuwe download. Het slechte nieuws: het meeste zit op plekken die Finder niet laat zien, en het ingebouwde Opslag-paneel gooit veel daarvan op één hoop onder “Systeemgegevens” of “Ontwikkelaar”.
Minuut 0–2: eerst een kaart, dan pas verwijderen
Open Systeminstellingen → Algemeen → Opslag en wacht tot de balken klaar zijn met rekenen. Noteer de grootte van Ontwikkelaar, Systeemgegevens en alle items van apps zoals Docker of Xcode.
Vraag de terminal vervolgens waar het gewicht van je thuismap zit:
bash du -sh ~/* ~/.[!.]* 2>/dev/null | sort -h | tail -15
Dit toont de 15 zwaarste items in je thuismap, inclusief verborgen mappen zoals .ollama, .npm en .cache. Voor een grafisch overzicht werken schijfvisualisatietools als GrandPerspective, OmniDiskSweeper en DaisyDisk (gratis of betaald) prima. De ingebouwde tools geven je het getal, een visualisatietool laat je de vorm zien.
Waar de ruimte zich meestal verstopt Locatie Gebruikelijke boosdoener Veilig te verwijderen? Hoe ~/Library/Developer/Xcode/DerivedData Oude build-uitvoer Ja, wordt bij de volgende build opnieuw aangemaakt Inhoud van de map verwijderen Schijfimage van Docker Desktop Ongebruikte images, gestopte containers, buildcache Ja, als je ze niet nodig hebt docker system df, daarna docker system prune ~/.ollama/models Gedownloade LLM’s Ja, opnieuw te downloaden ollama list, daarna ollama rm
Als je team met lokale modellen experimenteert, is dit waarschijnlijk de grootste afzonderlijke brok die je terug kunt halen. Een handvol gekwantiseerde modellen kan stilletjes tientallen gigabytes innemen, en de meeste heb je maar één keer geprobeerd.
Ollama:
bash ollama list # toont elk model met zijn grootte ollama rm
Hugging Face-cache: met huggingface-cli scan-cache zie je elke gecachete repository met grootte, en met huggingface-cli delete-cache open je een interactieve keuzelijst. Nieuwere versies van de bibliotheek bevatten ook een hf-commando met vergelijkbare subcommando’s .
LM Studio en vergelijkbare apps houden hun eigen modelmappen bij. Kijk in de instellingen van elke app voor het pad, want dat is tussen versies al eens verschoven.
Wees eerlijk tegen jezelf: houd het ene of de twee modellen die je echt dagelijks gebruikt en gooi de rest weg. Opnieuw downloaden kost bandbreedte, geen data.
Minuut 8–14: ontwikkelcaches
Werk ze af in de volgorde waarin ze meestal de meeste ruimte innemen.
Docker. Draai eerst docker system df. Dat laat per categorie zien hoeveel terug te winnen valt. Daarna:
bash docker system prune # gestopte containers, dangling images, ongebruikte netwerken, dangling buildcache docker builder prune # buildcache docker image prune -a # ALLE images die door geen enkele container worden gebruikt; ruimer, eerst controleren
Een addertje: Docker Desktop bewaart alles in één virtueel schijfbestand, en dat bestand krimpt na een prune niet altijd meteen. Verandert de vrije ruimte niet, kijk dan in de instellingen van Docker Desktop naar de opties voor de schijfimage, of herstart Docker, voordat je aanneemt dat de prune mislukt is.
Xcode. DerivedData is de makkelijke winst:
bash rm -rf ~/Library/Developer/Xcode/DerivedData
Kijk ook in ~/Library/Developer/Xcode/iOS DeviceSupport (symbolen voor oude apparaten en OS-versies), Archives en de simulators. xcrun simctl delete unavailable verwijdert simulators waarvan de runtimes niet meer bestaan.
Homebrew, npm, pnpm, yarn. Gebruik de commando’s uit de tabel. Elk draait snel en samen leveren ze meestal een paar gigabytes op.
Dode node_modules. Dit loont vooral voor founders met een kerkhof aan prototypes:
bash find ~/code -name node_modules -type d -prune -print0 | xargs -0 du -sh 2>/dev/null | sort -h | tail -15
Vervang ~/code door de map waar je projecten staan. Verwijder de mappen van projecten die je al maanden niet hebt aangeraakt. npm install haalt ze terug wanneer nodig.
Minuut 14–18: snapshots en de valkuil van “wisbare” ruimte
macOS telt een deel van de ruimte als wisbaar (purgeable): lokale Time Machine-snapshots, gecachte iCloud-inhoud en vergelijkbare items die het systeem vanzelf opruimt zodra er ruimte nodig is. Dat heeft twee praktische gevolgen:
De vrije ruimte in Finder kan groter lijken dan wat een tool als df meldt, omdat Finder de wisbare ruimte meetelt. Grote installers of builds kunnen alsnog mislukken terwijl Finder zegt dat er ruimte is, als het systeem nog niet heeft opgeschoond.
Zo bekijk je de lokale snapshots:
bash tmutil listlocalsnapshots /